قصد داریم در این مقاله به معرفی رشته کامپیوتر بپردازیم.

رشته‌های مرتبط با کامپیوتر چه هستند و چه تفاوتی دارند؟

سردرگمی زیادی در عموم مردم در مورد چیستی علم کامپیوتر وجود دارد. ما برای شناخت آن به بررسی زیر‌شاخه‌های متنوع رشته کامپیوتر می‌پردازیم، این رشته‌ها در زمینه‌های تحصیلی، مشاغل و آینده شغلی متفاوت هستند، مهم است که دانشجویان کامپیوتر که قصد رفتن به یکی از این رشته‌ها را دارند تفاوت‌ها را بدانند تا بتوانند رشته‌ای را پیدا کنند که به بهترین وجه با استعداد، علایق و اهداف شغلی آن‌ها مطابقت داشته باشد.

زیرشاخه‌های رشته کامپیوتر:

با رشد فناوری اطلاعات و به مرور زمان زیرشاخه‌های زیادی برای رشته کامپیوتر ایجاد شده است، در این مقاله هرکدام از این زیرشاخه‌ها را به اختصار معرفی خواهیم کرد.

علوم کامپیوتر (Computer Science):

علوم کامپیوتر مطالعه‌ی تئوری، طراحی، پیاده‌سازی و عملکرد نرم‌افزارهای کامپیوتری و سیستم‌های کامپیوتری است. از جمله مطالعه قابلیت محاسبات و خود محاسبات در این شاخه صورت می‌گیرد.

علوم کامپیوتر طیف وسیعی از مبانی نظری و الگوریتمی تا پیشرفت‌های رباتیک، بینایی کامپیوتر، سیستم‌های هوشمند، بیوانفورماتیک و سایر زمینه‌های هیجان‌انگیز را شامل می‌شود.
افراد متخصص در این رشته امور چالش‌برانگیز برنامه‌نویسی را بر عهده می‌گیرند و به طراحی و پیاده‌سازی نرم‌افزار می‌پردازند، جهت مطالعه بیشتر درباره زبان‌های برنامه‌نویسی می‌توانید روی عبارت مطالعه بیشتر کلیک کنید.
آن‌ها همچنین بر کار برنامه‌نویسان دیگر نظارت می‌کنند و آن‌ها را از رویکردهای جدید آگاه می‌کنند، همچنین آن‌ها راه‌های جدیدی برای استفاده از رایانه ابداع می‌کنند و پیشرفت‌هایی در حوزه‌های شبکه، پایگاه داده، و  توسعه شبکه جهانی وب را امکان‌پذیر می‌کنند.
اکنون محققان (CS) با محققان سایر رشته‌ها کار می‌کنند تا ربات‌ها را به دستیاران عملی و هوشمند تبدیل کنند و از پایگاه‌های داده برای ایجاد دانش جدید و استفاده از رایانه‌ها برای کمک به رمزگشایی اسرار DNA افراد استفاده کنند.  آن‌ها راه‌های موثری برای حل مسائل محاسباتی ایجاد می‌کنند.

مهندسی کامپیوتر (Computer Engineering):

مهندسی کامپیوتر به طراحی سخت‌افزار کامپیوتر و دستگاه‌های مبتنی بر کامپیوتر می‌پردازد. سپس شامل نرم‌افزاری می‌شود که با سخت‌افزار برای سیستم‌های تعبیه‌شده و دستگاه‌های مبتنی بر رایانه تعامل محکمی دارد.

این حوزه شامل مطالعه سخت‌افزار، نرم‌افزار، ارتباطات و تعامل بین آن‌ها است.  
دانشجویان مهندسی کامپیوتر، طراحی سیستم‌های سخت‌افزار دیجیتالی شامل سیستم‌های ارتباطی، رایانه‌ها و دستگاه‌های حاوی رایانه را مطالعه می‌کنند. آن‌ها توسعه نرم‌افزار را مورد بررسی قرار می‌دهند و روی نرم‌افزار دستگاه‌های دیجیتال و رابط آن‌ها با کاربران و سایر دستگاه‌ها تمرکز می‌کنند.
مطالعه این شاخه ممکن است بر سخت‌افزار بیشتر از نرم‌افزار تأکید کند یا ممکن است تأکید متعادلی وجود داشته باشد. (CE) در حال حاضر، یک حوزه غالب در مهندسی محاسبات و توسعه دستگاه‌هایی است که نرم‌افزار و سخت‌افزار در آن‌ها تعبیه شده است.
به عنوان مثال، دستگاه‌هایی مانند تلفن‌های همراه، پخش‌کننده‌های صوتی دیجیتال، ضبط‌کننده‌های ویدئوی دیجیتال، سیستم‌های هشدار، دستگاه‌های اشعه ایکس و ابزارهای جراحی لیزر، همگی نیازمند ادغام سخت‌افزار و نرم‌افزارهای تعبیه‌شده هستند و همگی نتیجه مهندسی کامپیوترند.

سیستم‌های اطلاعاتی (Information Systems):

سیستم‌های اطلاعاتی یک زمینه برای به کارگیری فناوری اطلاعات برای حل مشکلات امروزی در حوزه کسب و کار در شرکت‌ها است. متخصصان سیستم‌های اطلاعاتی بر یکپارچه‌سازی راه‌حل‌های فناوری اطلاعات و فرآیندهای تجاری برای برآوردن نیازهای اطلاعاتی کسب‌ و کارها برای شرکت‌ها تمرکز می‌کنند و آن‌ها را قادر می‌سازند تا به اهداف خود به روشی مؤثر و کارآمد دست یابند.

اکثر برنامه‌های سیستم‌های اطلاعاتی در مدارس کسب و کار قرار دارند و همه مدارک آن ترکیبی از دوره‌های کسب و کار و محاسبات هستند.

برای مثال، برنامه‌های سیستم‌های اطلاعات رایانه‌ای معمولاً قوی‌ترین تمرکز فناوری را دارند، در حالی‌ که برنامه‌های سیستم‌های اطلاعات مدیریت بر جنبه‌های سازمانی و رفتاری (IS) تأکید دارند.

علم اطلاعات (Information Science):

سردرگمی بیشتری در مورد اصطلاح “علم اطلاعات” وجود دارد. این شاخه در معنای اصلی خود به حوزه خاصی اشاره دارد که خصوصیات اطلاعات را فی نفسه مطالعه می‌کند. درواقع به معنای مطالعه آکادمیک تولید، ذخیره‌سازی و استفاده از اطلاعات، علاوه بر دستکاری محاسباتی آن اطلاعات است.

فناوری اطلاعات (Information Technology):

زیرشاخه فناوری اطلاعات بر خود فناوری بیشتر از اطلاعاتی که منتقل می‌کند تأکید دارد. فناوری اطلاعات یک حوزه جدید و به سرعت در حال رشد است که به عنوان پاسخی به نیازهای عملی و روزمره کسب و کار در سازمان‌ها آغاز شده است.

امروزه سازمان‌ها از هر نوعی به (IT) وابسته هستند. آن‌ها باید سیستم‌های مناسبی را در اختیار داشته باشند. این سیستم‌ها باید به درستی کار کنند، ایمن باشند و در صورت لزوم ارتقا، نگهداری و جایگزین شوند. کارکنان در سراسر یک سازمان به پشتیبانی کارکنان فناوری اطلاعات نیاز دارند که سیستم‌های کامپیوتری و نرم‌افزار آن‌ها را درک می‌کنند و متعهد به حل مشکلات مربوط به رایانه هستند. فارغ التحصیلان برنامه‌های فناوری اطلاعات به بررسی و رفع این نیازها می‌پردازند.

برنامه‌های فناوری اطلاعات برای ایجاد فارغ التحصیلانی بوجود آمده است که دارای ترکیب مناسبی باشد از دانش و تخصص عملی را برای مراقبت از زیرساخت فناوری اطلاعات سازمان و افرادی که از آن استفاده می‌کنند.

متخصصان فناوری اطلاعات مسئولیت انتخاب محصولات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مناسب برای یک سازمان، ادغام آن محصولات با نیازها و زیرساخت‌های سازمانی و نصب، سفارشی‌سازی و نگهداری آن برنامه‌ها را برای کاربران کامپیوتر سازمان بر عهده می‌گیرند.

نمونه‌هایی از این مسئولیت‌ها شامل مدیریت و امنیت شبکه؛ طراحی صفحات وب؛ توسعه منابع چند‌رسانه‌ای؛ نصب اجزای ارتباطی؛ نظارت بر سیستم‌های ایمیل؛ و برنامه‌ریزی و مدیریت چرخه حیات فناوری است.

پس از شناخت زیرشاخه‌های رشته کامپیوتر، به بررسی حوزه‌های کاربردی این رشته و همچنین کاربردهای آن‌ها می‌پردازیم. دانشجویان باید بتوانند همگام با تحصیل، مهارت‌های لازم برای کارآفرینی و درآمدزایی داشته باشند، همچنین در مسیر مناسبی پیش روند تا بتوانند آینده شغلی مناسب روحیه و توانایی‌هایشان را پیدا کنند.

برخی ازحوزه‌های تمرکز علم کامپیوتر:

توسعه‌دهنده نرم افزار:

هدف مهندسی نرم‌افزار ارائه فرآیندها، تکنیک‌ها و ابزارهای مقرون به صرفه و دقیق برای تیم‌های توسعه‌دهنده نرم‌افزار برای طراحی، ساخت، استقرار، مدیریت و نگهداری سیستم‌های نرم افزاری پیچیده است. موضوعات این حوزه تمرکز مفاهیم پایه و کاربردی در طراحی، معماری، توسعه، تست و تحلیل نرم‌افزار را پوشش می‌دهد و شامل تولید نرم‌افزارهایی مانند بازی‌های کامپیوتری، انواع اپلیکیشن‌ها و… می‌شود.

مدیر پایگاه داده:

در این حوزه منابع داده‌ای که برای بازیابی و ذخیره اطلاعات استفاده می‌شود قابل توسعه هستند. علاوه بر آن نیازهای داده‌ای کاربران مورد تجزیه و تحلیل و ارزیابی قرار می‌گیرند.

مهندس سخت‌افزار کامپیوتر:

طراحی و توسعه اجزای کامپیوتر از جمله روترها و بردهای مدار.

توسعه‌دهنده وب:

ساختار فنی وب سایت‌ها را ایجاد کنید و اطمینان حاصل کنید که صفحات به راحتی قابل دسترسی هستند.

تحلیلگر امنیت اطلاعات:

این حوزه برای محافظت از شبکه‌ها و وب‌سایت‌ها در برابر نقض‌های امنیتی و حملات سایبری کارآمد است. امنیت اطلاعات و حریم خصوصی برای نقش کامپیوترها در زندگی مدرن ضروری است. اطلاعات مربوط به تجارت، سلامتی و زندگی شخصی به رایانه‌ها سپرده شده است. سیستم‌های کامپیوتری ما باید به طور ایمن کار کنند و از حریم خصوصی اطلاعات مهم محافظت کنند. امنیت رایانه بر پایه‌هایی از جمله رمزنگاری، طراحی سیستم‌های رایانه‌ای، شبکه و زبان‌های برنامه‌نویسی برای ایجاد سیستم‌ها و خدمات قابل اعتماد استوار است.

علم داده و انفورماتیک:

این حوزه تمرکز موضوعاتی در علم داده‌ها و اطلاعات، جمع‌آوری داده‌ها، پردازش و تجزیه و تحلیل، و مهندسی سیستم‌های اطلاعاتی را پوشش می‌دهد. که شامل یادگیری ماشین، داده‌کاوی، پایگاه داده، بینایی کامپیوتر هم می‌شود.

مدیر سیستم‌های کامپیوتری و اطلاعاتی:

علاوه بر ارزیابی نیازهای فناوری شرکت‌ها، سیستم‌های کامپیوتری را برای سازمان‌ها تجزیه و تحلیل و ارزیابی می‌کند و به آن‌ها می‌گوید که برای افزایش کارایی چه تغییراتی باید انجام دهند.

مبانی علوم کامپیوتر:

ریشه‌ی حوزه علوم کامپیوتر به بیش از یک قرن، مدت‌ها قبل از اختراع رایانه‌های الکترونیکی به زمانی بازمی‌گردد که ریاضی‌دانان شروع به طراحی مدل‌هایی از ماشین‌های فرضی کردند که می‌توانستند به طور خودکار راه‌حل‌های مسائل منطقی و ریاضی را محاسبه کنند. بدون محدودیت‌های فیزیکی فناوری‌های امروز، آنها محدودیت‌های محاسبه‌پذیری توسط ماشین و به عبارتی، ذهن انسان را بررسی کردند.

شبکه:

این حوزه تمرکز، موضوعات تحقیقاتی پیشرو در توسعه اینترنت و شبکه‌های بی‌سیم آینده را بررسی می‌کند. به دلیل پیشرفت در ارتباطات بی‌سیم، اینترنت اشیا، شبکه‌های نرم‌افزاری تعریف شده، شبکه‌های تلفن همراه و امنیت شبکه، این حوزه به طور فزاینده‌ای در دنیای ما مهم است.

هوش مصنوعی (AI):

هدف هوش مصنوعی ساخت عواملی است که اغلب به عنوان سیستم‌های رایانه‌ای قادر به استدلال و رفتار منطقی هستند. امروزه، تکنیک‌های هوش مصنوعی به طور گسترده‌ای موفق هستند و در علوم رایانه، مهندسی، علوم زیستی، علوم داده و مدیریت استفاده می‌شوند. (AI) بر مبانی هوش مصنوعی و یادگیری ماشین و کاربردهای آن‌ها تمرکز دارد.

سخن آخر

پیشنهاد دیگر ما به علاقمندان رشته کامپیوتر، یادگیری زبان انگلیسی است. زیرا در علم کامپیوتر بسیاری از متون به زبان انگلیسی نوشته می‌شوند. بنابراین، از هر فرصتی برای بهبود مهارت‌های زبانی خود استفاده کنید.
در پایان بدانید هر شروعی سخت است اما از سختی‌ها و شکست‌ها ناامید نشوید…..